Meer over de Mezoeza

De mitswa (opdracht) van mezoeza is afgeleid van twee delen uit de Thora: Dewariem (Deuteronomium) 6: 4-9 en 11: 13-21. De mitswa bestaat uit het bevestigen van een op perkament geschreven tekst (beginnend met “Shema” en “Vehayah im shamoa”). Het perkament wordt opgerold en aan de rechterdeurposten van het huis geplaatst.

Deurpost

mezoeza

Een mezoeza moet op een precieze manier worden geschreven, volgens dezelfde ingewikkelde regels die gelden voor het schrijven van een Thora rol. Het perkament wordt gewoonlijk in een doosje geplaatst en vastgemaakt aan de onderkant van het bovenste derde deel van de deurpost. De doos en het perkament samen staan algemeen bekend als een mezoeza omdat ze aan de deurpost worden gehangen, dat een mezoeza heet. Dit is een bijzonder belangrijke mitswa  (opdracht).

Het stelt verder dat iemand die het nauwgezet uitvoert, hij en zijn kinderen een lang leven zal hebben. Iemand die niet voorzichtig is met betrekking tot deze mitswa zijn leven zal worden ingekort. De geleerden voegen eraan toe dat in de verdienste van de mitswa van mezoeza iemands huis wordt beschermd. Maar ze waarschuwen dat men de mitswa moet uitvoeren uit een verlangen om G-ds gebod te vervullen en niet om enige andere reden.

Stel niet uit!

De Kabbalistische bronnen schrijven dat een kosjere mezoeza een bescherming is,  de kracht om het kwaad af te weren. Om deze reden beslissen de rabbijnen als volgt: “Stel het aanbrengen van de mezoeza niet uit, uit bezorgdheid voor schadelijke krachten.”

Rasji (Talmoed Pesachim 4a) zegt dat een van de redenen waarom mezoeza de plicht van de bewoner is, is omdat het hem beschermt.

De Maimonides (Hilchot Tefillin, Mezoeza 6:13) ziet in de mitswa van mezoeza als een ander soort van ‘bescherming’.

Vanuit zijn perspectief is het overschrijden van een drempel een verandering. Hij beschrijft het spirituele effect van het voortdurend tegenkomen van de mezoeza bij het binnenkomen en verlaten van een kamer. Hij ziet de mezuza als iets dat ons bewust moet maken van de vergankelijke aard van alles behalve de kennis van de Schepper. De beschrijving van de Maimonides: Men zal daarom onmiddellijk weer bewust zijn van “zintuigen” en het pad van de rechtvaardigen bewandelen. Zo beschermt een mezoeza iemand tegen afdwalen.

Waarom staat de mezoeza schuin?

In het beroemde werk de Arba’ah Turim. Citeert rabbijn Jacob ben Asher (13e-14e eeuw) (Jacob Ben Asher, naar zijn beroemde werk, de Arba’ah Turim). Hij was een Thora verklaarder in Spanje van eind 13e en begin 14e eeuw). Er waren twee tegenstrijdige meningen betreffende de positie van de mezoeza. 

Hij citeert eerst Rasji, die leerde dat de mezuza verticaal geplaatst moet worden. Vervolgens haalt hij de mening aan van Rashi’s kleinzoon, Rabbeenoe Tam. Die meende dat het plaatsen van de mezoeza in een “staande” positie niet respectvol is.

In plaats daarvan was hij van mening dat de mezoeza horizontaal geplaatst moet worden. Het  is namelijk vergelijkbaar met hoe de Tafelen en de Thorarol in het Heilige Ark in de Tempel waren gerangschikt.

Zoals de gewoonte is in de  synagogen wanneer de Thorarol uit de ark wordt gehaald: zolang het verticaal omhoog wordt gehouden, blijven alle mensen staan. Zodra het is neergezet op een tafel dan mogen de mensen ook gaan zitten. Rabbeenoe Tam zegt hetzelfde over de mezoeza.

Dus wat moeten we doen? Rabbi Jacob ben Asher concludeert dat degenen die ervoor zorgen dat ze de mitswa op de best mogelijke manier uitvoeren. Beide meningen vervullen door de mezuza schuin te plaatsen.

In de verklaring van rabbijn Moshe Isserles is dat de positie van rabbijn Jacob ben Asher gangbaar is in Asjkenazische gemeenschappen. In Sefardische gemeenschappen volgen mensen echter Rasji’s mening en zetten de mezoeza’s verticaal.

Gerelateerde berichten

Reageer


vijf + 10 =