Vrijheid en de Joden

beach-sea-horizon-silhouette-girl-sun-764600-pxhere.com

Wanneer Mozes Farao confronteert namens G’d, zegt hij niet gewoon “laat mijn volk gaan”. Hij voegt eraan toe “opdat ze Mij dienen”. Wat is vrijheid?

Het doel was dat zij geen dienaren van vlees en bloed zouden zijn zoals bij de Pharao, maar dat zij dienaren zouden zijn van G’d dat is ultieme vrijheid.

Dienaar van G’d en geen dienaar van een dienaar.

Rabbijn Nechunya ben HaKane zegt: “Hij die het juk van de Thora aanvaardt, zal het juk van een vreemde heerschappij van hem verwijderen en wie het juk van de Thora afwerpt, op hem zal het juk van vreemde heerschappij worden gelegd” (Avot 3:5 ). Het streven van de rabbijnen was dat Israël vrij zou zijn om zichzelf te wijden aan de Thora, zonder dat iemand haar onderdrukt of verstoort”.

Het jodendom leert ons zich dat vrijheid zonder verantwoordelijkheid slavernij betekent, het toegeven aan je laagste verlangens.

Het heeft een doel

Met andere woorden, vrijheid heeft een doel, een hoger doel dan alleen maar kunnen doen wat we willen.

Dat hogere doel is wat we voor anderen kunnen doen, de verantwoordelijkheid die we nemen voor de samenleving als geheel.

Verantwoordelijkheid is in het Hebreeuws ‘achrayoet’, van het woord ‘acher’, ‘andere’. Pas als ik mijn verantwoordelijkheid jegens de ander begrijp en uitvoer dan kan ik pas echt vrij zijn.

Alleen als ik mijn individualisme in evenwicht breng met dat van mijn levensleraar, mijn Thora mijn leiding, alleen als ik mijn eigen behoeften en verlangens overstijg ten gunste van een ander mens dan pas heeft mijn vrijheid betekenis.

Vrijheid is een vrijbrief als ik mezelf niet zie als onderdeel van een gemeenschap en niet verantwoordelijk hoef te zijn over mijn daden. Joodse vrijheid is de vrijheid om die verantwoordelijkheid  ten opzichte van een ander volledig uit te voeren.

De mens is een microkosmos van de schepping.

Die schepping kan verdeeld worden in vier categorieën: mineralen, het plantenrijk, het dierenrijk en de mens zelf.

Het hoogst haalbare dat een mens kan bereiken is het vervullen van individuele persoonlijke ontwikkeling.

Een steen heeft alleen maar lucht nodig voor zijn bestaan.

Een plant heeft meer nodig; regenwater, zonnestralen en andere voeding.

vrijheid

Het ontbreken van zon en regen heeft voor een steen geen negatief effect, maar een plant kan zonder deze zijn potentieel niet bereiken en is dus niet ‘vrij’ om een plant te zijn.

Een dier dat alleen voldoende water, zonnestralen en voeding heeft maar zich niet kan bewegen is ook niet vrij. Een essentieel deel van zijn wezen, namelijk de mogelijkheid om zich te bewegen wordt hem ontnomen.

De mens heeft intellectuele en emotionele capaciteiten. Wanneer aan alle materiële behoeften voldaan wordt en hij bewegingsvrijheid heeft, maar niet de gelegenheid om zich intellectueel, emotioneel en spiritueel te ontwikkelen, zit hij gevangen in een vorm die zijn essentie, zijn wezenlijke karakter ontkent. Vrijheid om te doen en laten wat je wil is dus niet de sleutel om echte vrijheid te ervaren.

Zelfontplooiing en intellectuele en emotionele vrijheid zijn het hoogst menselijk haalbare, en dat wat een mens mens maakt. Bovendien: absolute handelingsvrijheid, vrijheid om dat te doen en laten wat je wil, kan op zich onvrijheid opleveren, zoals iedere herstelde verslaafde kan vertellen en is niet de essentie van de menselijke vrijheid. De Lubavitcher Rebbe.(Thorat Menachem)

Dit is de symboliek van het Pesachfeest

Zoals het Joodse volk de afgelopen 3.500 jaar heeft gedaan, moeten we ons verhaal blijven vertellen aan de wereld en onszelf: het verhaal van onze liefdesaffaire met de vrijheid dat verbonden is met verantwoordelijkheid.

Vrijheid die vrijgevigheid en solidariteit bewijst met degenen die lijden. Ook stelt ze eisen aan ons. Vrijheid is het instrument om in vrede en gerechtigheid met anderen samen te leven.

Deze vrijheid wordt elk jaar uitgebreid gevierd tijdens het Pesach feest.

Gerelateerde berichten

Reageer