De rijkdom van het Hebreeuws

hebreeuws

Het Hebreeuws is een unieke taal. De Hebreeuwse letters zijn niet zomaar letters. Elk teken in het alefbeet is een klank, symbool en getal in een en daarmee schuilen er diepe betekenissen in. Als je leert welke betekenis de letters hebben, heb je de mogelijkheid om de diepere geheimen van de Thora (Bijbel) te leren kennen.

Bij het grondig bestuderen van de letters, hebben veel mensen ervaren dat er een diepe communicatie met G’d, die veel verder gaat dan de oppervlakkige betekenis van de tekst. De Joodse geleerden studeren jarenlang om de diepgang van de de letters te leren begrijpen. Dit is ook de reden dat als er maar een letter mist of een beschadigd is uit een Thorarol, dat deze niet meer gebruikt mag worden om uit te lezen totdat deze gerepareerd is. Tot die tijd is de Thorarol niet kosjer.

Klassiek en modern Hebreeuws

Het Jodendom maakt onderscheid tussen het klassieke Hebreeuws, bekend als Lasjon HaKodesj (לשון הקודש, ‘de heilige taal’), de taal van het Jodendom, en het moderne Hebreeuws, bekend als Ivriet (עברית), dit is de officiële landstaal van de moderne staat Israël. Het verschil tussen modern en klassiek Hebreeuws is groot in de zinsopbouw en in de vocabulaire zijn de verschillen kleiner.

Alefbeet

Het Hebreeuws en Jiddisj gebruiken een ander alfabet dan de Latijnse en Germaanse talen zoals de Nederlandse taal. Het Hebreeuws wordt van rechts naar links geschreven niet zoals het Nederlands.

Het Hebreeuwse alfabet wordt ook alefbeet genoemd, dat is de naam van de eerste twee letters. Zoals de meeste Semitische talen heeft het Hebreeuwse alfabet geen klinkers. De mensen die vloeiend Hebreeuws kennen die hebben de klinkers niet nodig daarom worden de meeste teksten in Israël zonder klinkers geschreven.

Zie hier de drukletters:

alefbeet het hebreeuws alfabet

Waar komen die puntjes dan vandaan?

klinkers hebreeuws
Klinkers

Na de verwoesting van de tweede Tempel in Jeruzalem in het jaar 70, begon de ballingschap van het Joodse volk. De rabbijnen realiseerden zich toen dat er extra hulp nodig was om het Hebreeuws te leren. Zijn ontwikkelden de klinkers, de puntjes en streepjes die onder of in de letters geschreven worden. Dit heet het gepunktueerde Hebreeuws.  Het is een goed hulpmiddel om te weten hoe de woorden precies moeten worden uitgesproken.

Heilige voorwerpen

Voor de heilige voorwerpen zoals de Thorarollen, de Tefillien (gebedsriemen) en mezoezot (perkamenten rolletjes aan de deur) is een speciale schrijfstijl van de letters. Deze hebben vaak kleine kroontjes.

heilig schrift

Schrijfletters

Het Hebreeuws heeft nog een schrijfstijl die gebruikt wordt als men iets met de hand schrijft dat wordt soms cursief Hebreeuws genoemd.

rasji-schrift
Rashi schrift
Rashi letters

Dan is er nog een andere schrijfstijl die voornamelijk wordt gebruikt bij de verklaringen in de Thora en Talmoed. Dit is om de commentaren te onderscheiden van de originele tekst van de Thora en Talmoed.  Dit heet het ‘Rashi schrift’. Rashi was een van de grootste verklaarders van de Thora en Talmoed.

Sluitletters

sluitletters van het hebreeuws
Sluitletters

Er zijn nog een paar letters die sluitletters genoemd worden omdat de vorm van de letter veranderd als het aan het eind van een woord verschijnt. Er zijn er vijf Kaf, Mem, Noen, Pe en Tzaddie.

De numerieke waarde – Gematria

Elke letter in het Hebreeuwse alfabet heeft een numerieke waarde. De alef is bijvoorbeeld 1, de beet 2 … Hierdoor heeft elk woord ook een numerieke waarde. Die bereken je door alle letters van het woord bij elkaar op te tellen. Bijvoorbeeld het bekende woord CHAI (leven) dat bestaat in het Hebreeuws uit twee letter חי de chet en joed. De chet = 8 en de joed = 10 dus opgeteld 18 en dat betekent leven.

Zo begin je te begrijpen dat elke letter en elk woord vele betekenissen kan hebben die duidelijk worden als je begint te rekenen met de letters.

Fonetisch Hebreeuws

Het Hebreeuws in het fonetisch geschreven is voor hen die de letters niet kennen en toch willen weten wat de klank is van de verschillende letters. Het is een goed hulpmiddel. Zo was Chai uit de vorige alinea een fonetische weergave van het Hebreeuws.

Hebreeuws in de Nederlandse taal

De Joden hebben generaties lang in Nederland gewoond. Zij spraken onderling Jiddisj, maar lazen in de synagoge Hebreeuwse teksten. Het Jiddisj is dan ook doorspekt met Hebreeuwse termen. Zo zijn er ook veel Hebreeuwse woorden de Nederlandse taal ‘binnen geslopen’.

Hierbij een paar bekende voorbeelden:

De Mazzel (=geluk) – als je iemand groet
Jatten = stelen dit komt van het woord Jadajiem (handen)
Een Meier = honderd dit komt van het woord Mee’a (honderd)
Bajes = gevangenis dit komt van het woord Bajiet (huis)
Smeris = politie agent dit komt van het woord Sjemiera (bewaken)

Dit is maar een kleine introductie in de rijke wereld van de Hebreeuwse taal. In onderstaande video illustreert rabbijn Mordechai Kraft hoe diep de Hebreeuwse taal gaat.

 

Reageer