Gebeurtenissen tijdens Rosj Hasjana

Er zijn een aantal gebeurtenissen die plaatsvinden of hebben plaatsgevonden tijdens Rosj Hasjana (Joods nieuwjaar).

1. Een reden voor de viering van Rosj Hasjana dat het het begin is van het nieuwe Joodse jaar. Misjna Traktaat Rosj Hasjana zegt: “De eerste [dag] van [de maand] Tisjri is het begin van het jaar voor de jaartelling.”

2. Rosj Hasjana is Jom HaDien (Dag van de Rechtspraak) In het gebedenboek (Machzor) voor het feest staat: “BeRosj Hasjana jicatewoen – op Rosj Hasjana wordt de mensheid ingeschreven in het Boek van de Rechtspraak.” Elk mens wordt berecht tijdens Rosj Hasjana.

3. Rosj Hasjana is Jom Hazikaron, de Dag van de Gedenking. Hoewel dat motief een verband heeft met Jom Hadin (Dag van de Rechtspraak), is het desondanks uniek.

4. Rosj Hasjana is ook “Jom harat ’olam – de geboortedag van de wereld” (Machzor NIK blz. 406), de dag waarop de mensheid werd geschapen. Hoewel de wereld als zodanig werd geschapen op de 25 Eloel, werd Adam pas op de eerste Tisjrei geschapen. Men andere woorden, Rosj Hasjana is de geboortedag van de Mensheid.

5. Rosj Hasjana is de geboortedag van de aartsvaders, Awraham, Jitschak en Ja’akov.

6. Rosj Hasjana heeft verder het motief van Malchiot, het koningschap, zoals dat tot uitdrukking komt in de eerste van de drie brachot (zegeningen) in het moesaf (toegevoegd gebed) van Rosj Hasjana. Dit verkondigt de overtuiging van Israël dat op het einde der dagen de hele Mensheid de Almachtige G’d tot Koning over de wereld zal verklaren en dat heel de mensheid afgoderij, wreedheid, arrogantie en tirannie van het aaroppervlak zal verwijderen.

7. Een ander element van Rosj Hasjana is sjofarot, het blazenop de sjofar (de ramshoorn), zoals tot uitdrukking komt in de derde onderdeel van het Moesaf (Bijgevoegd gebed) tijdens Rosj Hasjana. Dit drukt het begrip Atta bechartanoe uit (G’ds uitverkiezing van het Joodse volk [zie Machzor NIK blz. 392]. Dit wordt op twee manieren weer­gegeven.
– Het Sjofar blazen op de berg Sinaï, toen G’d het Joodse volk de Thora gaf, zoals de Machzor zegt: “U hebt U in een wolk van majesteit aan het U gewijde volk geopen­baard om met hen te spreken … op de Berg Sinaï” [zie Machzor NIK blz. 418].
– De tekst gaat dan verder met de belofte van G’d via de profeet Jesaja, dat “Op die dag zal het ge­beuren. Er zal op een grote sjofar worden geblazen en zij die in het land Asjoer verloren zijn gegaan en die naar het land Egypte verbannen werden, zullen komen en zich neerbuigen voor de Eeuwige op de heilige berg in Jeroesjalajim,” (Jes. 27:13) [zie Machzor NIK blz. 420], waarbij de speciale rol van Israël wordt beschreven in de Messiaanse tijd.

8. Rosj Hasjana is de dag waarop G’d Sara, Rachel en Channa gedenkt die onvruchtbaar waren. Rosj Hasjana is niet alleen aan deze moeders gewijd maar aan alle andere moeders.Volgens de Joodse wet zijn de Joden verplicht honderd tonen op de sjofar te blazen op Rosj Hasjana, ter herinnering aan de honderd snikken, die de moeder van Sisera huilde toen haar zoon niet terug kwam uit de oorlog [zie Sjoftiem (Richteren 5:28)]. Hiermee wordt het verdriet tot uitdrukking gebracht van een moeder.
In feite is Rosj Hasjana gewijd aan alle moeders op de wereld, Joodse moeders, en moeders die hun kinderen hebben doen opgroeien met de bedoe­ling het Joodse volk uit te roeien.

9. Rosj Hasjana is de dag van tesjoewa (berouw, inkeer). Dit idee wordt duidelijk tot uitdrukking gebracht door de Maimonides. Hij legt uit hoe je tot inkeer kunt komen.

10. Rosj Hasjana is de dag waarop Josef werd bevrijd uit de gevangenis in Egypte. Vol­gens de Joodse geleerden (Traktaat Rosj Hasjana 10b) was de bevrijding van Josef uit zijn gevangenis veel meer dan slechts een toevallige historische samenloop van omstandigheden; het is in werkelijkheid een kardi­naal motief voor de viering van Rosj Hasjana in het algemeen en voor het blazen op de sjofar in het bijzonder.
Psalm 81:4-6 zegt: “Blaas op de sjofar bij nieuwe maan, op het vastgestelde tijdstip voor onze feestdag. Want het is een verordening voor Israël, een dag van rechtspraak voor de G’d van Jakob.
De uitdrukking “een getuigenis voor Josef” houdt volgens de Joodse geleerden in dat wij op Rosj Hasjana op de sjofar blazen ter herinnering aan Josefs bevrijding uit diens gevangenis op Rosj Hasjana.

Rabbijn Zvi Goldberg

Over de schrijver

Reply